Festivalorganisatoren zoeken steeds nadrukkelijker naar manieren om overmatig alcoholgebruik onder jongeren tegen te gaan. Niet alleen de verkoop van alcohol op het festivalterrein krijgt daarbij aandacht. Ook bezoekers die al flink hebben gedronken voordat ze bij de ingang staan, zorgen voor problemen. Daarom wordt bij evenementen geëxperimenteerd met strengere controles en blaastesten. Het doel: voorkomen dat zwaar beschonken jongeren überhaupt het festivalterrein opkomen. Volgens betrokkenen kan zo’n aanpak direct merkbaar zijn in de sfeer op een evenement.
Voor veel organisatoren begint het alcoholprobleem namelijk al voordat de poorten van een festival opengaan. Jongeren spreken thuis af, drinken onderweg of verzamelen zich op parkeerplaatsen en andere plekken rondom het evenement. Eenmaal bij de ingang kan iemand daardoor al behoorlijk onder invloed zijn.
Dat levert organisatoren een lastig probleem op. Op het festival zelf kan de alcoholverkoop streng worden gecontroleerd, maar daarmee wordt niet voorkomen dat bezoekers vooraf al veel hebben gedronken.
Controle verschuift naar de festivalpoort
Daarom komt de toegang tot het evenement steeds nadrukkelijker in beeld. Beveiligers letten traditioneel al op bezoekers die zichtbaar onder invloed zijn. Een blaastest kan daar een extra controlemiddel bij zijn.
Het grote verschil is dat een organisator daarmee eerder kan ingrijpen. In plaats van wachten tot een bezoeker binnen problemen veroorzaakt, kan bij de entree al worden vastgesteld dat iemand te veel heeft gedronken om verantwoord naar binnen te gaan.
Dat kan betekenen dat een bezoeker tijdelijk moet wachten of uiteindelijk geen toegang krijgt. Hoe zo’n maatregel precies wordt toegepast, hangt af van het beleid van het evenement.
Voor organisatoren is het daarbij belangrijk dat vooraf duidelijk is welke regels gelden. Bezoekers moeten weten waar ze aan toe zijn en beveiligingsmedewerkers moeten een helder protocol hebben.
Niet alleen veiligheid, maar ook de sfeer
Overmatig alcoholgebruik is voor evenementen niet alleen een medisch risico. Het kan ook gevolgen hebben voor de sfeer.
Beveiligers krijgen bij evenementen regelmatig te maken met bezoekers die door alcohol luidruchtiger, agressiever of minder aanspreekbaar worden. Ook valpartijen, ruzies en andere incidenten kunnen samenhangen met overmatig drankgebruik.
Wanneer zwaar beschonken bezoekers al bij de ingang worden tegengehouden, kan dat binnen op het terrein verschil maken.
De gedachte achter het strengere beleid is dan ook niet om alcoholgebruik volledig uit te bannen. Voor veel festivals hoort een drankje bij een gezellige dag of avond. Het gaat vooral om het voorkomen van excessen.
Indrinken blijft lastig probleem
Vooral het zogenoemde indrinken is moeilijk te controleren. Een organisator heeft immers weinig invloed op wat bezoekers thuis of onderweg doen.
Een leeftijdscontrole bij de bar voorkomt bovendien alleen dat minderjarigen op het terrein alcohol kunnen kopen. Een zestien- of zeventienjarige die voor aankomst alcohol heeft gedronken, kan nog steeds onder invloed bij de entree verschijnen.
Daarom wordt steeds meer gekeken naar een combinatie van maatregelen: goede toegangscontrole, duidelijke communicatie, toezicht op het terrein, verantwoord schenken en snel optreden wanneer iemand te veel heeft gedronken.
Extra verantwoordelijkheid voor beveiliging
Voor beveiligingsbedrijven betekent een strenger alcoholbeleid eveneens een andere manier van werken. Alleen constateren dat iemand zichtbaar dronken is, is iets anders dan werken met een vast toegangsprotocol waarbij eventueel een blaastest wordt gebruikt.
Medewerkers moeten weten wanneer een test wordt ingezet, wat er met de uitslag gebeurt en wanneer iemand wel of niet naar binnen mag.
Ook de communicatie met bezoekers is belangrijk. Iemand die na een lange reis of na het kopen van een duur ticket wordt geweigerd, zal daar niet altijd begrip voor hebben. Juist bij bezoekers die onder invloed zijn, kan zo’n gesprek snel escaleren.
Een goede voorbereiding en duidelijke huisregels zijn daarom essentieel.
Organisator moet vooraf duidelijk zijn
Ook juridisch en organisatorisch vraagt het gebruik van blaastesten om zorgvuldigheid. Organisatoren moeten vooraf goed vastleggen op welke manier controles plaatsvinden en bezoekers daar duidelijk over informeren.
Dat kan bijvoorbeeld via de huisregels, ticketvoorwaarden, website, sociale media en informatie bij de ingang. Daarmee wordt voorkomen dat bezoekers pas bij de controle ontdekken dat een evenement een streng alcoholbeleid voert.
Daarnaast moet worden nagedacht over praktische situaties. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met een minderjarige die wordt geweigerd en vervolgens buiten het festivalterrein achterblijft? En hoe wordt gehandeld wanneer iemand dusdanig onder invloed is dat medische hulp noodzakelijk lijkt?
Een toegangscontrole is daarmee slechts één onderdeel van een veel breder veiligheidsplan.
Ouders spelen eveneens een rol
Bij evenementen die veel minderjarige bezoekers trekken, speelt ook de verantwoordelijkheid van ouders een rol. Organisatoren kunnen op het terrein veel regelen, maar hebben nauwelijks invloed op wat er thuis gebeurt.
Juist daarom kan communicatie vooraf belangrijk zijn. Wanneer ouders en jongeren weten dat bezoekers die te veel hebben gedronken bij de ingang kunnen worden geweigerd, kan daarvan ook een preventieve werking uitgaan.
Een duur festivalticket verliezen omdat je voor binnenkomst te veel hebt gedronken, maakt de consequenties immers heel concreet.
Minder druk op EHBO en beveiliging
Voor de evenementenbranche kan preventie bovendien praktische voordelen opleveren. Iedere zwaar beschonken bezoeker die medische hulp nodig heeft, vraagt capaciteit van EHBO’ers, beveiligers en soms ambulancepersoneel.
Hetzelfde geldt voor ruzies en ordeverstoringen. Beveiligers die langere tijd bezig zijn met één incident, kunnen op dat moment niet elders op het terrein worden ingezet.
Wanneer organisatoren erin slagen het aantal zwaar beschonken bezoekers terug te dringen, kan dat dus ook de druk op de veiligheidsorganisatie verminderen.
Alcoholbeleid wordt steeds professioneler
De ontwikkeling past binnen een bredere professionalisering van evenementenveiligheid. Organisatoren werken steeds vaker met uitgebreide veiligheidsplannen, professionele beveiliging, medische teams en afspraken met gemeente, politie, brandweer en andere betrokken partijen.
Alcohol- en drugsgebruik is daarin een belangrijk aandachtspunt.
Daarbij gaat het niet alleen om repressie. Waterpunten, alcoholvrije alternatieven, voorlichting, goed getraind barpersoneel en zichtbare EHBO kunnen eveneens bijdragen aan een veiliger evenement.
De blaastest bij de ingang kan daar een aanvullend instrument bij zijn.
Bezoekers moeten weten waar de grens ligt
Uiteindelijk staat of valt streng alcoholbeleid met duidelijkheid. Wanneer bezoekers vooraf weten dat zwaar onder invloed verschijnen gevolgen kan hebben voor hun toegang, ontstaat er minder ruimte voor discussie aan de poort.
Voor festivalorganisatoren blijft ondertussen de uitdaging om veiligheid en gastvrijheid met elkaar te combineren. Een festival moet in de eerste plaats een plek zijn waar bezoekers plezier hebben.
Maar juist dat plezier kan worden verstoord wanneer een kleine groep al zwaar beschonken binnenkomt. Door eerder in te grijpen proberen organisatoren dat risico te verkleinen.
En als daardoor minder incidenten plaatsvinden, EHBO en beveiliging minder vaak hoeven in te grijpen en bezoekers zich prettiger voelen, kan het effect veel verder gaan dan alleen minder alcoholgebruik.
Voor de evenementenbranche lijkt daarmee vooral één ontwikkeling duidelijk: de aandacht verschuift steeds meer van ingrijpen ná een incident naar voorkomen dat het incident überhaupt ontstaat.
