Attracties op evenementen, festivals, straatfeesten en beurzen: beleving, techniek en veiligheid komen samen

Attracties spelen een steeds grotere rol binnen evenementen. Waar een attractie vroeger vooral werd geassocieerd met kermissen en pretparken, worden tegenwoordig ook op festivals, straatfeesten, bedrijfsfeesten, beurzen, sportevenementen en publieksactiviteiten allerlei vormen van vermaak ingezet. Van een klassiek reuzenrad tot een spectaculaire vrije-valtoren, van springkussens tot interactieve simulatoren en van kinderattracties tot complete mobiele themaparken.

Voor organisatoren bieden attracties een belangrijke meerwaarde. Ze verhogen de verblijfsduur, zorgen voor extra beleving en kunnen verschillende doelgroepen tegelijk aanspreken. Tegelijkertijd brengen ze extra technische en organisatorische verantwoordelijkheden met zich mee. Een attractie is immers geen decorstuk, maar een tijdelijke installatie waarin mensen actief worden bewogen, op hoogte komen of gebruikmaken van mechanische en elektrische systemen.

Van nostalgische draaimolen tot hightech simulator

Het aanbod aan mobiele attracties is enorm breed. Klassieke attracties blijven populair, maar worden steeds vaker gecombineerd met moderne techniek en interactieve beleving.

Veel voorkomende attracties op evenementen zijn onder andere:

• reuzenraden;
• draaimolens;
• zweefmolens;
• botsauto’s;
• achtbaanachtige mobiele constructies;
• vrije-valattracties;
• funhouses;
• spookhuizen;
• springkussens;
• stormbanen;
• klimmuren;
• bungeetrampolines;
• rodeostieren;
• VR- en racesimulatoren;
• kermisspelen;
• grijpmachines;
• schiet- en behendigheidsspelen.

Bij grote festivals worden daarnaast steeds vaker attracties ingezet als onderdeel van de totale festivalbeleving. Denk aan een reuzenrad als herkenbaar icoon op het terrein, een hoge zweefmolen met uitzicht over het festival of een interactieve installatie die speciaal voor het evenement is ontwikkeld.

Attracties als onderdeel van het festivalontwerp

Bij grote festivals worden attracties steeds minder als losse toevoeging gezien. Ze maken deel uit van het complete terreinontwerp.

Een reuzenrad kan bijvoorbeeld fungeren als oriëntatiepunt. Bezoekers zien het vanaf grote afstand en gebruiken het onbewust als herkenningspunt binnen het terrein.

Andere attracties worden bewust geplaatst rondom foodcourts, rustgebieden of entertainmentzones.

Daarbij moet goed worden gekeken naar bezoekersstromen. Een populaire attractie kan grote wachtrijen veroorzaken. Wanneer zo’n wachtrij in een belangrijke looproute terechtkomt, kan dat problemen opleveren.

Daarom moet al tijdens de terreinplanning worden nagedacht over:

• capaciteit van de attractie;
• verwachte wachtrijlengte;
• in- en uitgang;
• toegankelijkheid;
• noodroutes;
• omliggende horeca;
• geluidsbelasting;
• technische ruimte;
• afstand tot podia en andere constructies.

Attracties op straatfeesten en dorpsfeesten

Bij straatfeesten, braderieën en dorpsactiviteiten zijn de omstandigheden vaak anders dan op een groot festivalterrein.

De ruimte is beperkter en attracties worden regelmatig geplaatst tussen woningen, winkels en bestaande infrastructuur.

Daarbij moet rekening worden gehouden met bijvoorbeeld:

• lantaarnpalen;
• bomen;
• gevels;
• ondergrondse kabels en leidingen;
• putdeksels;
• hoogteverschillen;
• parkeervakken;
• hulpdienstenroutes.

Een kleine draaimolen lijkt misschien eenvoudig te plaatsen, maar ook hier moet voldoende vrije ruimte rondom de attractie aanwezig zijn.

Bij grotere attracties kan bovendien de aanvoer een uitdaging zijn. Veel mobiele attracties worden op trailers vervoerd en hebben tijdens de opbouw aanzienlijk meer manoeuvreerruimte nodig dan wanneer ze eenmaal opgesteld staan.

Attracties op beurzen en zakelijke evenementen

Ook in de zakelijke evenementenwereld worden attracties steeds vaker toegepast.

Op beurzen gaat het vaak niet om traditionele kermisattracties, maar om interactieve vormen van entertainment.

Voorbeelden zijn:

• VR-simulatoren;
• racesimulatoren;
• interactieve sportgames;
• klim- of behendigheidsinstallaties;
• automatische fotobelevingen;
• mechanische rodeostieren;
• virtual-reality experiences;
• interactieve merkactivaties.

Bij beurslocaties spelen andere technische factoren een rol.

De vloerbelasting is bijvoorbeeld belangrijk. Een grote simulator, attractie of bewegende installatie kan een aanzienlijke puntbelasting veroorzaken.

Daarnaast moet worden gekeken naar plafondhoogte, vrije ruimte rondom de attractie en de aanwezigheid van sprinklerinstallaties.

Ook de elektrische aansluiting verdient aandacht. Sommige attracties kunnen werken op een normale 230V-aansluiting, terwijl grotere installaties een krachtstroomaansluiting nodig hebben.

Techniek achter mobiele attracties

Een mobiele attractie bestaat vaak uit veel meer techniek dan bezoekers zich realiseren.

Afhankelijk van het type attractie kunnen onder andere aanwezig zijn:

• elektromotoren;
• hydraulische systemen;
• pneumatische systemen;
• besturingscomputers;
• frequentieregelaars;
• noodstopsystemen;
• sensoren;
• veiligheidsbeugels;
• toegangsbeveiliging;
• verlichting;
• geluidsinstallaties.

Een storing in één onderdeel kan gevolgen hebben voor de gehele attractie.

Daarom worden attracties doorgaans volgens vaste procedures opgebouwd, gecontroleerd en getest voordat bezoekers worden toegelaten.

De exploitant controleert bijvoorbeeld of veiligheidsbeugels correct sluiten, of noodstops functioneren en of bewegende delen vrij kunnen bewegen.

Stabiliteit en ondergrond

De ondergrond waarop een attractie staat is van groot belang.

Een attractie kan aanzienlijke krachten uitoefenen op de bodem. Dat geldt vooral bij grote installaties waarbij onderdelen bewegen of roteren.

Daarom wordt gebruikgemaakt van steunpunten en drukverdelers.

Op zachte ondergrond kunnen rijplaten, houten balken of stalen platen worden ingezet om de belasting beter te verdelen.

Ook verzakking moet worden voorkomen.

Na hevige regen kan een festivalterrein aanzienlijk zachter worden. Dat kan gevolgen hebben voor zware transporten en voor de stabiliteit van bepaalde installaties.

Wind speelt ook bij attracties een belangrijke rol

Net als bij tentconstructies is wind een belangrijke factor bij attracties.

Vooral hoge attracties zijn gevoelig voor windbelasting.

Denk bijvoorbeeld aan:

• reuzenraden;
• hoge zweefmolens;
• vrije-valtorens;
• hoge glijbanen;
• tijdelijke uitkijkconstructies.

Voor dit soort attracties gelden vaak operationele windlimieten.

Wanneer de windsnelheid boven een bepaalde grens komt, kan de exploitant besluiten de attractie tijdelijk stil te zetten.

Niet alleen de gemiddelde windsnelheid is belangrijk. Windstoten kunnen veel sterker zijn dan de gemiddelde wind.

Daarom wordt bij grote evenementen steeds vaker gewerkt met lokale weersmonitoring.

Een anemometer op het terrein kan bijvoorbeeld continu de windsnelheid meten.

Elektriciteit en energievoorziening

Veel attracties zijn afhankelijk van elektriciteit.

Op festivalterreinen wordt die stroom regelmatig geleverd via tijdelijke stroomverdelers of aggregaten.

Daarbij moet voldoende capaciteit beschikbaar zijn.

Een grote attractie kan tijdens het opstarten bijvoorbeeld kortstondig aanzienlijk meer vermogen vragen dan tijdens normaal gebruik.

Wanneer meerdere attracties en horecapunten op dezelfde tijdelijke installatie zijn aangesloten, moet de totale belasting goed worden berekend.

Kabels moeten bovendien veilig worden weggewerkt.

Op drukke terreinen worden kabelgoten, kabelbruggen of tijdelijke kabelsystemen gebruikt om struikelgevaar en beschadiging te voorkomen.

Wachtrijen zijn onderdeel van crowdmanagement

Een attractie kan een echte publiekstrekker zijn.

Dat is commercieel aantrekkelijk, maar kan ook gevolgen hebben voor de publieksveiligheid.

Een populaire attractie kan binnen korte tijd tientallen of honderden wachtende bezoekers verzamelen.

Daarom moeten wachtrijen worden meegenomen in het crowdmanagementplan.

Belangrijk zijn onder andere:

• duidelijke entree;
• duidelijke uitgang;
• voldoende wachtruimte;
• geen blokkade van noodroutes;
• geen conflicten met andere bezoekersstromen;
• voldoende verlichting in de avond.

Bij zeer populaire attracties kan een digitaal reserveringssysteem of tijdslot helpen om grote wachtrijen te beperken.

Kinderattracties vragen extra aandacht

Bij attracties voor kinderen is duidelijke begeleiding belangrijk.

Ouders en kinderen moeten kunnen zien voor welke leeftijd of lengte een attractie geschikt is.

Bij springkussens en stormbanen speelt daarnaast het aantal gelijktijdige gebruikers een belangrijke rol.

Te veel gebruikers kunnen leiden tot botsingen en valpartijen.

Ook bij opblaasbare attracties is wind een aandachtspunt.

De constructie moet goed worden verankerd en bij ongunstige weersomstandigheden kan het noodzakelijk zijn de attractie buiten gebruik te stellen.

Toegankelijkheid

Evenementen worden steeds toegankelijker ingericht voor bezoekers met een beperking.

Ook exploitanten van attracties krijgen hier steeds vaker mee te maken.

Niet iedere attractie is volledig toegankelijk, maar vaak kunnen wel voorzieningen worden getroffen.

Denk aan:

• bredere toegang;
• vlakke aanlooproutes;
• begeleiding bij instappen;
• duidelijke informatie over fysieke beperkingen;
• toegankelijke wachtrijen.

Door hier vooraf afspraken over te maken kunnen meer bezoekers deelnemen aan de activiteit.

Opbouw en afbouw vragen om strakke logistiek

De opbouw van attracties vindt vaak plaats terwijl andere leveranciers eveneens op het terrein werken.

Denk aan:

• tentenbouwers;
• podiumbouwers;
• licht- en geluidsbedrijven;
• horecaleveranciers;
• sanitairbedrijven;
• beveiliging;
• stroomleveranciers.

Een grote attractie kan meerdere vrachtwagens en zware voertuigen nodig hebben.

Daarom is een goede opbouwplanning noodzakelijk.

Sommige attracties moeten al vroeg worden geplaatst omdat zij later niet meer bereikbaar zijn zodra tenten, podia en terrassen zijn opgebouwd.

Attracties bepalen mede de uitstraling van een evenement

Naast techniek en veiligheid speelt uitstraling een grote rol.

Een goed gekozen attractie kan een evenement herkenbaar maken.

Een verlicht reuzenrad op een avondfestival, een nostalgische draaimolen op een winterevenement of een moderne VR-zone op een beurs geeft een evenement een eigen karakter.

Daarmee zijn attracties niet alleen vermaak.

Ze zijn onderdeel van de identiteit van een evenement.

Professionele samenwerking is essentieel

Een succesvolle inzet van attracties begint met goede samenwerking tussen organisator, exploitant, terreinproducent en veiligheidsorganisatie.

De attractie moet passen bij:

• de locatie;
• de doelgroep;
• de verwachte bezoekersaantallen;
• de beschikbare ruimte;
• de technische infrastructuur;
• de weersomstandigheden;
• het veiligheidsplan.

Wanneer deze onderdelen vroeg worden meegenomen in de voorbereiding, kunnen attracties een enorme meerwaarde bieden.

Van een kleine draaimolen op een buurtfeest tot een gigantisch reuzenrad op een festival: attracties zorgen voor beweging, spanning, herkenning en beleving.

Maar achter iedere spectaculaire rit of interactieve installatie zit een combinatie van techniek, logistiek en veiligheidsmanagement.

Juist die combinatie maakt attracties tot een bijzonder en specialistisch onderdeel van de evenementenindustrie.